Even bellen met... Koenraad Backers

Binnen Beter Benutten werken veel mensen aan een betere bereikbaarheid. In deze rubriek vragen we hen wat dat in de praktijk betekent. Wat hebben ze vandaag bereikt? En hoe kijken ze terug op Beter Benutten? Dit keer spreken we Koenraad Backers, projectleider Duurzame Mobiliteit bij milieuorganisatie Natuur & Milieu. Onlangs brachten zij de Fietswijzer uit, een overzicht van praktische maatregelen voor werkgevers om fietsen te stimuleren.

Welke rol speelde Beter Benutten voor Natuur & Milieu?

Wij werken aan drie onderwerpen: voedsel, energie en mobiliteit. Beter Benutten gaat voornamelijk over spitsmijden. Wij zetten ons in voor de transitie van de conventionele auto naar schoner en ander vervoer. Dat kan bijvoorbeeld elektrisch rijden zijn, maar ook de overstap van auto naar fiets en ov. Dat sluit aan op het beperken van de hoeveelheid auto’s op de weg – vooral in spitstijden.

Wat is de Fietswijzer?

Ongeveer 70% van de verplaatsingen is minder dan 7,5 km. Op het moment reist ongeveer een kwart van de medewerkers op de fiets naar het werk, dat kan nog enorm groeien. Op zich is het geen rocket science. Maar wij merken dat 75% van de werkgevers niet goed op een rij heeft wat de mogelijkheden voor fietsstimulering zijn. Om fietsen te stimuleren is  veel meer mogelijk dan alleen een kilometervergoeding. Dat overzicht  geven wij in de Fietswijzer. 

Hoe hebben jullie het onderzoek aangepakt?

We hebben met een enquête onder werkgevers onderzocht wat zij weten over de mogelijkheden voor het stimuleren van fietsen, wat ze al doen en waar ze tegenaanlopen. Op basis daarvan hebben we geconcludeerd dat er een gat zit in de kennis over mogelijkheden om fietsen te stimuleren. En uit onze gesprekken met werkgevers en uit de enquête bleek dat er weinig kennis was over de financiële regels rond aanschaf en ter beschikking stellen van een fiets. Die hebben we even op een rij gezet.

Wat zijn de belangrijkste lessen die werkgevers kunnen trekken uit de Fietswijzer?

Doe het niet alleen voor het milieu, maar vooral ook voor je werknemer. Voor de werktevredenheid is het wel degelijk belangrijk om mensen te helpen afstand te doen van hun auto. Woon-werkverkeer is het minst gewaardeerde deel van de werkdag. Deze dagelijkse negatieve ervaring kost veel tijd en gaat ten koste van de motivatie van werknemers. Met een kwartiertje of half uurtje fietsen naar trein of kantoor voorkom je bewegingsarmoede, de nieuwe ziekte onder werknemers, en wordt uitval door stress lager. Uit onderzoek blijkt dat het aantal medewerkers met stress nog steeds stijgt en dat 23% ook daadwerkelijk uitvalt door stress. Momenteel voeren wij een onderzoek uit naar de relatie tussen fietsen en stressniveau en fysieke gezondheid.

Stimulerend fietsbeleid werkt alleen als je tegelijkertijd de auto ontmoedigt. Mensen bepalen zelf wat ze doen, maar je kunt ze verleiden om een keuze te maken. Als mensen binnen een bepaalde afstand van hun werk wonen kun je ze bijvoorbeeld de mogelijkheid geven via het bedrijf een fiets aan te schaffen en kilometervergoeding te krijgen. Maar als ze met de auto komen, krijgen ze geen parkeerplaats en geen vergoeding. Het is belangrijk duidelijk te zijn in wat je wil: als je naast het stimuleren van fietsen ook onbeperkt parkeergelegenheid biedt, dan is je boodschap diffuus.

Waren er ook resultaten die je niet had verwacht?

We leerden hoe complex de fiscale regels rond de leasefiets zijn. Voor een leaseauto zijn de regels super helder: je hebt een bijtelling die afhankelijk is van of het een elektrische of conventionele auto is – that’s it. Met de leasefiets is het veel complexer. Als je een fiets leaset, betaal je over het privégebruik van het vervoermiddel. Maar ga maar eens bijhouden hoeveel jij privé rijdt met een fiets, dat is ingewikkeld. Daardoor haken werkgevers af. Voor veel mensen zijn e-bikes te duur, dus leasen zou een goede optie zijn. Maar als je het zo complex maakt, komt het niet van de grond. Samen met ANWB, fietsersbond, Rai, BOVAG en VNA hebben we daarom een voorstel geschreven om het leasen van fietsen makkelijker en aantrekkelijker te maken. We hopen dat het kabinet na de zomer met een heldere leasevergoeding komt.

Beter Benutten ging in eerste instantie vooral over betere bereikbaarheid, maar gaat nu ook steeds meer over duurzaamheid. Hoe zie jij duurzame mobiliteit op langere termijn?

Op dit moment zijn we druk bezig met het nieuwe klimaatakkoord. Er is enorm veel energie om ook op het gebied van zakelijke mobiliteit echt stappen te zetten om de CO2-voetafdruk te verkleinen. Toen ik 5 jaar geleden bij Natuur & Milieu begon waren de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit een stuk kleiner. Tegenwoordig heb je een echt goed aanbod van elektrische auto’s, mobiliteitskaarten, speed pedelecs en e-bikes. Het worden realistische opties die niet meer superduur zijn. Daarnaast zie je dat veel bedrijven hun ambitie om CO2-reductie te realiseren serieus in hun strategie hebben verankerd. Mobiliteit heeft ook een steeds groter aandeel in de voetafdruk van veel bedrijven. Dus ik snap ook dat er nu meer aandacht voor is: er zijn nu handvatten om er echt mee aan de slag te gaan.

Benieuwd naar de fietswijzer? Download hem hier.

 

Koenraad Backers

31 mei 2018