Even bellen met… André Botermans (Fietsstad 2018 Houten)

De winnaar van de verkiezing van Fietsstad van 2018 is bekend, en de winnaar is Houten. Een mooie prestatie waar ongetwijfeld veel lessen uit te trekken zijn. We spraken hierover met André Botermans, stedenbouwkundige bij de gemeente en Internationaal Fietsambassadeur van Fietsstad 2018 Houten.

Om te beginnen: Houten is Fietsstad 2018, gefeliciteerd! Waar hebben jullie de benoeming aan te danken?

Dank voor de felicitaties. Wij zijn er heel erg blij mee. Het is een beloning voor ons langetermijnbeleid, waar we sinds het begin van de jaren 70 mee bezig zijn. Houten is in die periode gegroeid van een klein dorpje naar de plaats die we nu zijn. Er is al die tijd consequent ingezet op het faciliteren van langzaam verkeer. Al het gemotoriseerde vervoer wordt naar de randen van de stad geleid. Daarom rijden er nu ontzettend weinig auto’s door de stad. Het is in principe wel mogelijk om in Houten met de auto overal te komen, maar je moet, ook vanuit de wijken, eerst via de rondweg.

Hoe is die verkiezing gegaan?

A: De verkiezing wordt elke twee jaar georganiseerd door de Fietsersbond. Het is iedere verkiezingsronde weer anders. Er is deze keer eerst een landelijke enquête uitgegaan. Daar is een flinke respons op gekomen: maar liefst 45.000 mensen hebben het online ingevuld. Aan de hand van die enquête is een top 5 gemaakt. De top 5 is vervolgens bezocht door een 3-kopige vakjury. Er was dit jaar geen thema, maar het ging echt over de volle breedte van het fietsbeleid. En dat is ook de reden dat we gewonnen hebben.

Op welke categorieën scoorde Houten het best en het slechtst?

We hebben maar 1 categorie niet gewonnen: respons van inwoners. Bij alle andere categorieën kwamen wij als beste uit de bus. In de ranglijst liggen veel gemeenten in principe heel dicht bij elkaar. Maar nummer 2, Veenendaal, scoort een stuk hoger dan de rest en wij scoren dan weer veel hoger dan Veenendaal. En dat komt omdat wij op nagenoeg alle categorieën als beste uit te bus kwamen.

En dat komt door het effect van dat structurele fietsbeleid?

Iedereen in Houten pakt standaard de fiets, en dat is ook zo fijn mogelijk gemaakt. De fietsbeleving – daarop scoorden we bijzonder goed in het juryrapport - is erg hoog. De hoofdfietspaden in de bebouwde kom gaan grotendeels door autovrij gebied, er zijn veel parken en de fietsstructuur is een continu systeem. Aan die structuur zijn ook alle basisscholen gelegen. Dus in Houten is het normaal dat kleine kinderen (vanaf 6 jaar) zelfstandig naar school fietsen; daar zijn we heel erg trots op. En dat heeft tegelijk ook weer een educatieve functie, de jeugd leert van jongs af aan de fiets waarderen.

Wat levert het Houten nou precies op, Fietsstad 2018?

We zijn ons nog op vervolgstappen aan het beraden. We zien nog niet echt direct te verzilveren voordelen, maar het is gewoon iets dat we willen vieren. Het is een opsteker, een erkenning voor decennia van goed werk. Eigenlijk zien het we als een oeuvreprijs. Campagne hebben we dan ook niet gevoerd. Ik merk trouwens wel dat het bestuurlijk en ambtelijk een boost is voor het fietsbeleid. We willen natuurlijk verdergaan op dezelfde weg en ik hoop dat deze prijs het nog makkelijker maakt om vernieuwend beleid door te voeren.

Hoe kijkt Houten naar de toekomst van mobiliteit?

We werken nu aan een groot beleidsstuk voor de toekomst. We willen aansluiten bij de trends zoals de e-bike en fietsen in het buitengebied. Daarnaast is een inhaalslag nodig wat betreft onderhoud en beheer, dit was een beetje achtergebleven tijdens de crisis. Ook zijn we op regionaal niveau bezig met grote fietsbruggen over het Amsterdam-Rijnkanaal en de Lek.

Komt er veel respons uit binnen- en buitenland?

We zijn sowieso gewend om in Houten per jaar ongeveer 25 delegaties uit binnen- en buitenland te ontvangen. Ik denk dat het hierdoor wel iets zal toenemen, daar houden we wel rekening mee. Ik heb er de komende tijd al weer vier op de rol staan. Ik heb er geen fulltime taak aan, maar er zijn soms wel twee delegaties per week!

Wat geven jullie de buitenlandse delegaties mee?

Ik probeer ze altijd inspiratie en aanmoediging mee te geven. In Nederland hebben we al een ontzettend goed ontwikkelde fietscultuur. Delegaties uit andere Nederlandse steden zijn meestal niet zo onder de indruk, maar Chinese of Amerikaanse bezoekers kijken hun ogen uit. Ons niveau is voor hen vooralsnog onhaalbaar. Ze zijn ontzettend autominded, ook hun kiezers. Maar ik houd ze altijd voor dat het uiteindelijk om de langetermijneffecten gaat, want wij borduren wij ook vooral voort op de keuzes die in de jaren ‘70 zijn gemaakt. Dus ik zeg ze om nu die moeilijke beslissingen te nemen, zodat ze daar over 10 à 15 jaar de vruchten van plukken. We zien wel dat fietsen ook in het buitenland in een groeiende belangstelling staat, vanwege milieuwetgeving en de volksgezondheid.

Is er in de Houtense politiek dan geen discussie over?

Een wethouder zei ooit dat we in de raadszaal over alles discussiëren, behalve over het fietsbeleid. De bevolking is er gewoon blij mee en de politiek in hun verlengde ook. 

André Botermans

25 januari 2018