Mensenwerk

Ergens in het najaar van 2013 kreeg ik een artikel onder ogen van David van Reybrouck naar aanleiding van zijn boek Tegen Verkiezingen. Mijn vrije vertaling van zijn boodschap is dat we toe zijn aan een nieuw democratisch bestel, zonder de bestuurders die we nu kennen, maar mét burgers die tegen betaling helpen bij het nemen van majeure beleidsbeslissingen. Deze burgers worden dan met loting gekozen uit de groep die het meeste baat of last heeft van de te nemen beslissing. Verkiezingen overbodig!

Ik las dit artikel in de tijd dat we bij De Verkeersonderneming de Marktplaats voor Mobiliteit vorm gaven. Een plaats waar aanbieders van mobiliteitsdiensten hun klanten kunnen ontmoeten en vice versa. De rol van De Verkeersonderneming is die van een dienstbare ‘marktmeester’, die de contacten tussen klant en aanbieder op de gebruikelijke, maar óók op creatieve manieren bevordert.

Zou de visie van David van Reybrouck ook toegepast kunnen worden op het principe van de Marktplaats? Om ‘de burger’ als weggebruiker - direct of indirect de koper op de Marktplaats - na te laten denken over het gebruik van anti-filediensten - de verkopers op de marktplaats? Zíj staan daar toch dichter bij dan wij als overheid? En de tijd van de overheid die weet wat goed voor u is, is toch een beetje voorbij? Stel dat niet wij als overheid de vorm van de koper-verkoper-ontmoeting bedenken, maar dat dit gebeurt door de mensen in het gebied zelf! Zou dat niet nog leuker zijn? Verkeersonderneming overbodig!

Maar eh…wie heeft hier nu echt tijd voor en zin in?

Vervolgens hoorde ik van het succes van het Werkgeversservicepunt van de gemeente Spijkenisse. Dit is een van de gebieden waar De Verkeersonderneming actief is. Onder de naam ‘Spijkenisse Werkt!’ worden werkzoekenden getraind in werknemersvaardigheden en werkmotivatie. Daarna wordt hen werk met behoud van uitkering aangeboden. Een mooi aanknopingspunt voor het beantwoorden van de vragen hierboven!

Na het leggen van contacten en het ontmoeten van veel enthousiasme bij het Werkgeversservicepunt ontstond in een mum van tijd een team van veertien werkzoekenden, onder de naam BereikSpijk Werkt!. Veertien mensen met een verhaal, met een korte of soms langere historie. Veertien mensen die het niet makkelijk hebben. Maar bovenal veertien mensen met kwaliteiten, de één organisatorische, de ander creatieve, de derde verbindende en de volgende leiderschapskwaliteiten. De één ex-marketeer, de ander ex-gemeenteraadslid, de derde ex-chef-kok, de volgende ex-verslaafde of ex-ondernemer. In één ding waren ze gelijk. Ze hadden zin in de nieuwe klus: het organiseren van een evenement waarbij mensen met mobiliteitsproblemen uit hún omgeving mensen ontmoeten met mobiliteitsoplossingen. Een nieuwe klus die hen geen extra geld opleverde maar wél ervaring die conform de filosofie van Spijkenisse Werkt! kon worden bijgeschreven op het CV.

Op diverse manieren werden inwoners, werknemers en werkgevers in contact gebracht met aanbieders van mobiliteitsdiensten. De wijze waarop dit werd aangepakt, hadden wij nooit zelf kunnen bedenken. Hulp van familie en bekenden werd ingevlogen. Aangesloten werd bij de succesvolle braderie voor alle bewoners van Spijkenisse en omstreken. Een regelrecht succes was de netwerkborrel voor werkgevers van Voorne-Putten en de haven. Ondernemers die tijdens de twee maanden looptijd van het project de werkzoekenden al hadden bijgestaan met raad en daad, met (tijdelijke) huisvesting, het leveren van bureaus, tafels en stoelen!. De werkzoekenden brachten in die korte tijd meer dan 120 ondernemers uit het gebied op de been!

Aan dit proces heb ik een goed gevoel overgehouden omdat we niet alleen ons eigen maatschappelijke doel van minder files nastreefden, maar samenwerking zochten en vonden met andere maatschappelijke belangen. Acht van de veertien werkzoekenden zijn inmiddels weer aan het werk, en tegelijk hebben wij mensen verleid uit de auto uit de spits te blijven. Of op zijn minst erover na te denken. Vraag me dit keer even niet om cijfers van aantallen auto’s minder in de file of om minuten minder reistijd. Vraag me niet hoeveel minder voertuigverliesuren of wat dit betekent voor de bereikbaarheidsindex. Maar bestook me vooral wel met ideeën hóe we onze gezamenlijke opgave te lijf kunnen gaan: een transitie in het mobiliteitsgedrag van reizigers als onderdeel van het sociaal en economisch functioneren van steden en regio’s. Kom maar op, ik ben er klaar voor!

 

Hans Stevens

17 november 2014