‘Ik ben absoluut een believer geworden’

In 2014 kwam Albert Heijn samen met Simacan, leverancier van online verkeers- en transportinformatiediensten, op bezoek bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De supermarktketen vertelde dat zij met ondersteuning van Simacan grote stappen maakt op het gebied van het delen van data tussen Albert Heijn en de diverse vervoerders. Die doen dagelijks honderden leveringen om alle filialen op tijd te bevoorraden. Logistieke operaties zijn sterk tijdgedreven. Als een vrachtwagen vijftien minuten te laat is, heeft een vulploeg vijftien minuten niets te doen. Een kostbare zaak.

Buren zijn klanten
Al deze data - waar komen de wagens vandaan, waar gaan ze naar toe - zijn voor de overheid waardevol. Albert Heijn op haar beurt gaf aan behoefte te hebben aan publieke data. Denk aan informatie over actuele wegwerkzaamheden, evenementen, venstertijden, laad- en losplaatsen, milieuzones en met het oog op leefbaarheid gewenste en ongewenste routes. Albert Heijn wil het goed doen en in de omgeving zo min mogelijk overlast bezorgen. Hun buren zijn immers ook hun klanten! Bovendien kan Albert Heijn met publieke data haar logistieke proces beter plannen met minder ongemak en minder oponthoud.

OpenTripModel
Hieruit is het idee van het OpenTripModel (OTM) voortgevloeid. Dit is een eenvoudig, licentievrij en open datamodel, dat overheden en bedrijven kunnen gebruiken en verrijken om online en realtime logistieke en verkeerskundige informatie te delen. Het OTM is zeker niet alleen voor Albert Heijn bedoeld. De hele logistieke sector kan er zijn distributieprocessen efficiënter, duurzamer en omgevingsbewuster mee maken.

Taal
De crux zit ’m daarbij in de taal. Je kunt immers alleen informatie delen als je dezelfde taal spreekt. Het OTM is dan ook begonnen met een goede beschrijving en standaardisering van verkeerskundige en logistieke data, zodat iedereen deze data op exact dezelfde wijze interpreteert. Deze taal is opensource. Dit betekent dat iedereen die daar belang bij heeft de taal gratis mag gebruiken en verbeteren.

Praktijkproef
We zagen dat het OTM interessante perspectieven bood. Om erachter te komen wat het voor logistieke processen betekent als al die data beschikbaar komen, zijn we gestart met een praktijkproef. Albert Heijn, het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de gemeenten Amsterdam, Assen, Groningen en Utrecht, en Simacan, de ontwikkelaar van het OTM, deden er aan mee.

Casussen
In maart 2016 zijn we van start gegaan met de ontwikkeling van het OTM. De praktijkproef vond plaats tussen september 2016 en maart 2017. In die periode kregen de deelnemende overheden toegang tot de geanonimiseerde logistieke data van Albert Heijn, en ging Albert Heijn in gesprek met de betreffende wegbeheerders. In specifieke casussen namen we de dagelijkse logistieke operatie van Albert Heijn en de knelpunten in de distributieprocessen door.

Bewustwording
Je vraagt je af of zo’n praktijkproef ingewikkeld is. Dat valt erg mee. Zeker als je het delen van data - met alle begrijpelijke privacy- en concurrentiegevoeligheden die daarbij komen kijken - uit de theoretische discussie haalt en dit gewoon in de praktijk gaat doen. Belangrijk vind ik vooral dat iedereen zich bewust wordt van de betekenis van deelbare data. Ja, wat dat betreft ben ik absoluut een believer geworden. Als je informatie als data beschikbaar stelt, kun je in één keer, zonder dat je er erg in heb, van alles regelen en wordt er van alles geregeld. Data delen moet gewoon een andere manier worden om uitvoering te geven aan beleidsdoelstellingen.

Opschalen en uitbreiden
De ontwikkeling van het OTM heeft geresulteerd in het eindproduct www.opentripmodel.org. Hierin is de gemeenschappelijke taal beschreven over de manier waarop je data in de logistieke sector deelt. Ook de lessen van de praktijkproef zijn erin verwerkt. In de volgende fase willen we doelgericht en effectief opschalen en uitbreiden naar meer regio’s, meer verladers en meer vervoerders. De logistieke sector is immers vele malen groter en per definitie internationaal georiënteerd!

Edwin Papjes, assistent-projectmanager OpenTripModel

Meer informatie

www.opentripmodel.org
http://www.beterbenutten.nl/supermarktlogistiek

Edwin Papjes

18 mei 2017