Q&A’s over het Partnerschap Talking Traffic

Wat is het innovatieve partnerschap?

Een nieuwe juridische aanbestedingsvorm, die het mogelijk maakt om zowel ontwikkeling als de eerste fase van exploitatie in één aanbestedingsprocedure mogelijk te maken. Dat voorkomt dat er veel waardevols wordt ontwikkeld door bedrijven, maar dat de toepassing daarvan uitblijft omdat er in de eerste jaren van exploitatie nog (te) weinig klanten zijn. Als bedrijven daarin vanaf de start een beter perspectief, lager risico en/of ondersteuning krijgen, dan is de bereidheid om zelf in ontwikkeling en exploitatie te investeren door een bedrijf of groep bedrijven, groter. Daarnaast geeft het de mogelijkheid om bedrijven die onderling van elkaar afhankelijk zijn in wederzijdse leveringen, planningen en kwaliteit op dezelfde set van afspraken verenigd te krijgen door, met behoud van ieders eigen verantwoordelijkheid, tot afspraken te komen. En het bevat ruimte voor de overheid die mee-investeert om te kunnen onderhandelen omdat bij de start van het aanbestedingsproces nog niet alle zaken eenduidig bekend zijn, hetgeen doorgaans het geval is bij innovaties.

 

Waarom is er een innovatief partnerschap in het leven geroepen?

Juist vanwege de onderscheidende elementen van deze vorm (risicoverlaging, gezamenlijk ontwikkelen in de private keten, ontwikkelen koppelen aan exploitatie, kunnen onderhandelen) die erg bruikbaar zijn voor het ontwikkelen en meerjarig uitleveren van nieuwe diensten die de rijtaken ondersteunen. Het laten communiceren van voertuigen met verkeerslichten is niet eenvoudig en vergt veel ontwikkelwerk, afspraken tussen wegbeheerders en leveranciers, afspraken tussen leveranciers en dienstverleners die data bewerken etc. Afzonderlijk kan 1 bedrijf dat niet snel voor elkaar krijgen of slechts op hele kleine schaal als technische demonstratie; een groep bedrijven kan dat met steun en regie van een overheid wel realiseren op een schaal die effect heeft op straat en commercieel levensvatbaar is.

 

Hoeveel gaat dit kosten en waarom wordt hier zoveel geld ingestoken?

De gezamenlijke overheden investeren maximaal € 55 miljoen t/m 2020. De gezamenlijke bedrijven investeren ca. € 35 miljoen. De investeringen vinden hun basis in een gedeeld vertrouwen dat de ontwikkelingen een positief effect zullen kunnen hebben op bestaande problematiek rond bereikbaarheid, doorstroming, leefbaarheid en verkeersveiligheid, niet alleen op snelwegen, maar vooral ook in de stedelijke omgeving in de drukste regio’s in ons land.  

 

Wat gaat de weggebruiker merken van deze ontwikkelingen? En wanneer?

Vanaf eind 2017 gaan weggebruikers via hun smartphone en navigatiesystemen gebruik kunnen maken van realtime adviezen: tijd tot groen, tijd tot rood, verlengde groentijden bij grote drukte of kolonnes vrachtwagens, actueel snelheidsadvies, tijdige gevaarwaarschuwing. Kortom, meldingen en adviezen over zaken die je niet zelf door de voorruit kunt waarnemen en wel veel gedoe, onnodige kosten en tijdverlies voorkomen. De gebruiker blijft wel altijd zelf verantwoordelijk voor het veilig gebruik van deze adviezen en waarschuwingen.

 

Is de rol van de overheid (vaak opdrachtgever) en markt (doorgaans opdrachtnemer) anders dan gebruikelijk in dit partnerschap?

Die rollen zijn fundamenteel anders. De overheid is co-investeerder net als de bedrijven en daarmee zijn markt en overheid gelijke partners. Daarnaast heeft de overheid als aanbestedende partij een regiefunctie m.b.t. de totale samenwerking en effectiviteit. Voor alle deelnemers is dat een aanzienlijke verandering. De bedrijven nemen hun verantwoordelijkheid voor het totaalresultaat van de private keten en hebben daarin hun eigen aandeel. Overheden kunnen niet tot in detail alles specificeren en opleggen omdat dit ook commerciële gevolgen heeft, maar zijn kunnen wel de gewenste resultaten en maatschappelijke effecten benoemen als tegenprestatie voor de publieke co-investering.

 

Waarom is gekozen voor deze specifieke marktpartijen? Zijn het alleen nationale bedrijven of zitten hier ook internationale bedrijven tussen?

Deze bedrijven hebben zich eerst gekwalificeerd op basis van een internationaal gepubliceerde uitvraag. Zij hebben moeten aantonen over de benodigde capaciteiten te beschikken en bewezen activiteiten van vergelijkbare aard te hebben gerealiseerd. Het is een mix van Nederlandse en internationale bedrijven in de verkeersindustrie, telecomsector, automobielindustrie en internet.

 

Wat is de rol van de overheid en wat is de rol van de marktpartij?

De overheid zet kaders, doelen en te behalen resultaten neer, maar wel in afstemming met de deelnemende bedrijven zodat deze ambitieus, vernieuwend maar ook haalbaar en uitvoerbaar zijn. Bedrijven nemen vanuit hun eigen belang en mogelijkheden de verantwoordelijkheid om de oplossingen te realiseren binnen die kaders en op basis van onderlinge afspraken. Dat vergt overleg en afstemming, maar ook discipline, rolvastheid en beweeglijkheid van alle deelnemers.  Hoe dat in de praktijk gaat, is op onderdelen een gezamenlijke ontdekkingstocht

 

Ik wil meeliften met het innovatieve partnerschap. Kan ik nog aanhaken? Zo ja, hoe dan? Zo nee, hoe in de toekomst gebruik te kunnen maken van de uitkomsten van het innovatieve partnerschap?

Het Partnership moet eerst even van de kant komen en starten, maar zal vanaf de start veel kennis delen met organisaties buiten de eigen groep en de samenwerking met anderen buiten de groep partners willen verkennen. Bedrijven die ook met ons als overheden investeren in ITS, Smart Mobility, Mobility as a Service kunnen snel partner of Associated Partner worden (op aanvraag of uitnodiging). Daar zullen de nodige acties en initiatieven voor worden gestart. Via de nieuwsbrief Talking Traffic houden we iedereen daarvan op de hoogte

 

Wat ga ik van deze ontwikkelingen merken in mijn eigen regio of stad?

Dat hangt af van de snelheid waarmee gebruikers vanaf eind 2017 de nieuwe diensten gaan gebruiken, de mate waarin VRI’s worden omgebouwd  en de wegbeheerders hun data op orde hebben. Dat klinkt onvoorspelbaar, maar juist daarom zitten we in een Innovatiepartnership. Los daarvan: je wordt als weggebruiker voortdurend geadviseerd en gewaarschuwd rond en in de stad over jouw adviessnelheid, gevaren en obstakels, de tijd tot groen en rood als je een kruispunt nadert en alle andere zaken die je niet zelf kunt zien door je voorruit, maar die wel relevant zijn.

 

Wanneer wordt een dienst landelijk uitgerold?

Dit zal stapsgewijs naar verwachting vanaf eind 2017 gebeuren.

 

 

Vragen over het bredere perspectief

Er is sprake van een Open Eco Systeem (OES), wat is dat precies?

Zie hierboven onder ‘kan ik ook deelnemen in het Partnership?’.


Wie en/of welke organisaties maken deel uit van het Open Eco Systeem?

Ieder organisatie die een belang heeft bij of interesse heeft in de ontwikkeling, toepassing en/of het gebruik van intelligente mobiliteitsoplossingen, maakt hiervan deel uit. Daartoe behoren de meest uiteenlopende bedrijven die behoefte hebben aan slimme diensten (of daaraan kunnen bijdragen) zoals werkgevers, verzekeraars, transporteurs, verladers, opleidingen en kennisinstituten.

 

Loopt Nederland voorop in deze ontwikkelingen? Of zijn er landen in de wereld waar ze al verder zijn?

Nederland bevindt zich in de voorhoede, maar er zijn heel veel ontwikkelingen gaande in de wereld en we zijn niet het enige land dat hiermee bezig is. Het grootschalig toepassen en het gebruik stimuleren van coöperatieve technieken die via Telecommunicatienetwerken worden geleverd, is geavanceerd en qua aanpak in de voorhoede. In andere landen (bijvoorbeeld Singapore, VS, Zweden) wordt weer met andere zaken fors vernieuwd.

 

Wat betekent dit voor het werk van wegbeheerders?

Een grotere aandacht voor hun eigen data productie en –kwaliteit is een prioriteit voor wegbeheerders. Daarnaast dienen wegbeheerders goed na te denken voordat ze nieuwe investeringen doen in wegkantvoorzieningen als datalussen en informatiepanelen: er wordt steeds meer data geproduceerd dor voertuigen en smartphonegebruik, en iVRI’s hebben geen noodzaak meer voor comfortlussen. Dat kan veel publiek geld besparen. Panelen langs de weg zullen snel uitgroeien qua nut en noodzaak en zijn kostbaar in aanleg en onderhoud. Ook daar is een besparing te realiseren. De publieke taak van wegbeheerders blijft echter hetzelfde: het beslissen over capaciteit, snelheden, prioriteit en het ingrijpen bij calamiteiten blijven beslissingen die door wegbeheerders genomen blijven worden. Maar er zijn vanaf dit jaar meerdere bedrijven waarmee effectief kan worden samengewerkt. En verder hoeven wegbeheerders minder technisch te specificeren om oplossingen te krijgen, maar vooral functioneel na te denken en te benoemen wat ze van dienstverleners willen krijgen. Dat laat meer ruimte voor bedrijven om oplossingen tegen lagere kosten aan te bieden.

 

Worden de resultaten ook gemeten?

Zoals in alle BB-projecten wordt alles gemeten, gemonitord en geëvalueerd. Het voordeel van een ITS-project is dat het meten voor een belangrijk deel op basis van data gebeurt; dat maakt het kwantitatief en objectief beter meetbaar.

 

 

Vragen over iVRI's

Wat betekent prioritering bij verkeersregelinstallaties (stoplichten)?

Prioriteren van verschillende categorieën weggebruikers op een kruispunt: wie krijgt eerst ‘groen’ of langer ‘groen’ op een kruispunt. Het gaat dan om personenauto’s maar ook om trucks, trams & bussen, fietsers. Prioriteren volgt de beleidsregels die een lokale wegbeheerder blijft bepalen maar met nieuwe iVRI’s beter inspelen op het steeds wisselende verkeersbeeld

 

Wat betekent ‘time to green’ en ‘time to red’?

Letterlijk hoe lang het duurt voordat een stoplicht op groen of rood gaat. Dit laten zien op een dashboard zorgt voor sneller oprijden bij groen en dus meer auto’s door groen resp. eerder van het gas af omdat het licht rood zal worden. Voor fietsers ook wel zo prettig: te kunnen doortrappen, zonder achteraf het gevoel van het voor niks te hebben gedaan.

 

Wat betekent een ‘intelligent kruispunt’?

Het gaat m.n. om een intelligente VRI die kan ‘zien’ of, hoeveel, van welke soort en met welke bestemming naderend verkeer naar het kruispunt komt. Omdat voertuigen met die VRI’s communiceren en vice versa, ontstaat er ‘intelligentie’ die ervoor zorgt dat de schaarse tijd en ruimte op het kruispunt beter kan worden benut.

 

Functioneren stoplichten over een paar jaar net zoals nu of is dat dan totaal anders?

Misschien bestaan stoplichten over 10 of 20 jaar niet meer, wanneer iedereen in zelfrijdende voertuigen wordt verplaatst. Maar zeker in de steden zal dat echt nog wel even duren. En tot die tijd zullen stoplichten nodig blijven, maar wel ze zullen wel worden doorontwikkeld en nog slimmer worden. Naarmate we als wegbeheerders minder op hardware maar meer op software en functies focussen, minder op technisch specificaties focussen en meer op beleidsregels en beleidseffecten, meer uniformeren en minder maatwerk eisen, minder specifiek NL-regelingen kiezen en onverkort aansluiten bij internationale standaarden, zal die ontwikkeling sneller gaan en leiden tot goedkopere installaties die meer prestaties leveren.

 

 

Vragen over data & privacy

Er wordt gebruik gemaakt van data, hoe wordt die verzameld en is mijn privacy gewaarborgd?

Data wordt binnen het Partnership door de dienstverleners (de app-leveranciers en achterliggende cloudbewerkers) verzameld en gebruikt conform de Nederlandse wetgeving (waaronder Wet Bescherming Persoonsgegevens), de IMMA Privacy Referentiearchitectuur en de overeenkomst die een individuele klant met die dienstverlener aangaat. Op misbruik en datalekken staan aanzienlijke boetes in zowel het Partnership als de NL-wetgeving. Er is een tweewekelijks overleg met de dienstverleners om te bespreken hoe zij aan alle (deze en andere) verplichtingen invulling geven.

Specifiek voor beleidsvoorbereiding en -monitoring wordt data beschikbaar gesteld door marktpartijen die door overheidsorganisaties niet tot personen te herleiden is. Ter voorkoming dat een derde partij deze data alsnog tot persoonsgegevens kan herleiden, hebben de publieke en private partners afspraken gemaakt in een zogenaamde bewerkersovereenkomst.

 

Worden gegevens opgeslagen? Zo ja, zijn die dan te herleiden tot persoonlijke gegevens?

De dienstverlener slaat gegevens op binnen de kaders van de NL-wetgeving. Per dienstverlener geven zij binnen die kaders daaraan invulling en maken dat transparant voor hun gebruikers.

 

Er is sprake van het in de auto brengen van informatiediensten, via navigatie of smartphone. Hoe veilig is dat systeem? Kan iemand bijvoorbeeld de diensten ‘hacken’ en de gegevens verzamelen?

Ook security is een onderwerp dat tweewekelijks wordt besproken met de bedrijven in het Partnership Talking Traffic. Ieder bedrijf heeft zijn eigen security plan moeten indienen, waarvan de uitvoering gemonitord en besproken wordt. Privacy en security zijn belangrijke KPI’s waarop door de overheden gestuurd wordt.

 

Er is sprake van het uitwisselen van data. Tussen welke partijen? En wat gebeurt er met die data?

Er wordt data uitgewisseld tussen bedrijven, zodat een weggebruiker tijdig gewaarschuwd wordt voor gevaren en vlot en veilig kruispunten kan passeren. De app-/navigatieleverancier levert data aan cloudbewerkers, die dat weer doorgeven aan de VRI-dienstverlener zodat een klant tijdig herkend wordt als deze bijv. een kruispunt nadert.

 

Hoeveel regie heb ik over het laten uitwisselen van de data?

Als klant kun je zelf aangeven wat je wel of niet wilt laten delen met derden. Maar zonder delen van data tussen de bedrijven in het Partnership ontstaat er weinig meerwaarde in het gebruik van een dienst, omdat een gebruiker/klant anders niet herkend wordt op een traject of locatie en dus niet gewaarschuwd kan worden. Of een klant data wil delen met andere bedrijven buiten het Partnership is een ander verhaal en vergelijkbaar met apps op je telefoon, internetshoppen en –bankieren etc.

 

Om je smartphone te gebruiken voor navigatie moet deze aan staan, hoe verhoudt deze boodschap zich tot jullie campagne Onderweg ben je OFFline?

Die campagne richt zich specifiek op het niet gebruiken van social media in het verkeer. Dat is onveilig en zeer ongewenst. Je smartphone gebruiken voor een goede advisering over snelheid, remmen, gevaarherkenning helpt juist voor de verkeersveiligheid, zeker wanneer een dienst social media uitschakelt tijdens je verkeersdeelname. Daarbij geldt een nadrukkelijk advies om de smartphone in een houder te plaatsen tijdens het rijden.

 

Wat gebeurt er als er een storing is in een netwerk? De wifi valt uit of de 4 of 5G?

Dat is mogelijk en dan doet iedere weggebruiker hetzelfde als nu: opletten, zelf waarnemen en zelf kiezen waar te rijden en met welke snelheid.

 

Er zijn apps die behoorlijk veel vragen van het vermogen van je telefoon of je databundel leegtrekken. Kan dat niet anders?

Batterijen nemen snel in opslagcapaciteit toe en databundels worden steeds goedkoper, maar zonder voeding en data-abonnement gaat het nou eenmaal niet.  Maar als je de kostenbesparing (minder tijdverlies, minder brandstofverbruik, minder kans op een ongeval) afzet tegen die beperkte meerkosten, is dat toch wel erg voordelig. En opladen in de auto of een extra battery pack meenemen is inmiddels gemeengoed geworden.

 

Is het systeem alleen voor de auto of ook voor andere vervoersmiddelen zoals de fiets/ OV?

Dit gaat ook gebruikt worden door fietsers en mogelijk ook in het OV. De OV-bedrijven en hun opdrachtgevers bepalen of en zo ja, hoe snel ze dat doen.