Openbaar Vervoer

In veel gebieden is het openbaar vervoer net zo druk als de weg. Daarom richtte Beter Benutten zich niet alleen op het behalen van spitsmijdingen door een overstap van de auto naar het OV, maar ook op het verminderen van overbezetting in spitstreinen op drukke regionale spoorlijnen.

Voor het stimuleren van OV-gebruik is vooral ingezet op probeeracties. Forenzen ontvingen via de werkgever een tijdelijke (meerdere weken) probeerpas voor het OV. Het OV-gebruik in combinatie met de fiets van en naar OV-haltes werd gestimuleerd door het verbeteren van OV-knooppunten (stallingen en omgeving). Ook werd ingezet op gerichte investeringen in het OV-aanbod. Voorbeelden zijn intensivering van zwaar bezette buslijnen en het verbeteren van infrastructuur, zoals het verlengen van een spitsbusbaan en het geschikt maken van de vluchtstrook voor bussen.

Beter Benutten Decentraal Spoor

Het verminderen van problemen met de spitscapaciteit of met de punctualiteit op twaalf gedecentraliseerde lijnen: daar draait het om bij het Beter Benutten-onderdeel Decentraal Spoor. Aan dit onderdeel werken het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, vervoerders, onderwijsinstellingen en decentrale overheden in Noord- en OostNederland en Limburg tot en met 2020 samen.

Het doel hierbij is het verminderen van het ervaren ‘discomfort’ door overvolle spitstreinen. Beter spreiden van spitsreizigers, investeringen in materieel en infrastructuur en samenwerking met onderwijsinstellingen kunnen daarbij helpen.

Zo is er getest met spitsmijdenapps, waarbij OV-reizigers werden gestimuleerd om bewuster en flexibeler te reizen. Met de app kunnen reizigers punten sparen wanneer ze reizen in minder volle spitstreinen of buiten de spits. Daarmee kunnen ze bijvoorbeeld koffie op het station of korting bij de lokale horeca krijgen. Ook het stimuleren van de (elektrische) fiets en het geven van onderwijs op afstand door ICT-toepassingen is onderdeel van dit programma. Dit gebeurt uiteraard in samenwerking met onderwijsinstellingen. Gezamenlijk leidden deze maatregelen al tot 43% vermindering van het ervaren ‘discomfort’ door volle treinen op de betrokken trajecten.

Lessen en kansen voor de toekomst

Een belangrijke les van Beter Benutten: forenzen zijn eerder geneigd op een andere manier te reizen als er extra hinder is op hun reguliere woon-werkreis. Bijvoorbeeld door wegwerkzaamheden. Ook het moment dat mensen op een nieuwe plek gaan wonen of werken en dus nog geen gewoontegedrag hebben ontwikkeld, biedt kansen voor een overstap van auto naar OV. Het is belangrijk om bij OV-probeeracties nieuwe reizigers goed te begeleiden: eerst een (vaak door de werkgever betaald) probeeraanbod, vervolgens een abonnement met korting, en daarna het adviseren in de keuze voor een abonnement. Door op deze manier het OV zo aantrekkelijk mogelijk te maken kan in de toekomst op gerichte momenten en gerichte plekken nog veel bereikt worden.

Beter Benutten leverde daarnaast veel kennis op over de samenwerking met vervoerders en onderwijsinstellingen. Vervoerders hebben niet altijd belang bij of ruimte voor een toename in reizigersaantallen. Onderwijsinstellingen hebben allerlei praktische redenen waarom het aanpassen van begintijden van colleges ingewikkeld is. De ervaringen met het verbinden van deze belangen, en de bereikte samenwerkingsverbanden, bieden volop potentie voor de toekomst. Navolging en opschaling van bijvoorbeeld de succesvolle onderwijsaanpak biedt in de toekomst nog veel kansen in andere gebieden en met andere onderwijsinstellingen.

Ook de concrete ervaringen met de MyOV app worden al breder toegepast. De NS maakt sinds enkele jaren gebruik van deze app. Het is een spitsmijdenapp die voortkomt uit het programma Beter Benutten Decentraal Spoor. Deze app wordt continue doorontwikkeld. Daarnaast is in 2017 een stakeholdersdialoog opgestart waarin relevante partijen (o.a. NS, het Rijk, decentrale overheden, onderwijsinstellingen en consumentenorganisaties) met elkaar nadenken over mogelijke vraagmaatregelen. Doel is de spitsdrukte in de trein op de drukste trajecten verminderen. In het platform krijgen de ervaringen van Beter Benutten een plek.

Projecten