Demodagen iVRI en Logistiek informeren en inspireren

Met elk een heel eigen invulling hadden de twee (halve) demodagen op 28 september in Houten de hoge opkomst gemeen. ’s Ochtends stond in het teken van de concrete vragen van wegbeheerders aan de leveranciers van intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s), ’s middags was inspiratie de leidraad voor het verder verkennen van de meerwaarde van Talking Traffic voor de logistiek.

‘Waar staan we?’

Ruim 100 wegbeheerders en leveranciers waren ’s ochtends aanwezig op de demodag iVRI. Belangrijkste doel: antwoorden krijgen op breed levende vragen in het lopende traject voor de implementatie van iVRI’s. Of zoals projectleider Talking Traffic en gespreksleider voor de ochtend Marcel Westerman het kernachtig samenvatte: ‘Waar staan we?’ Daar aan toevoegend: ‘De ambitie is dat aan het eind van deze ochtend wegbeheerders geen onbeantwoorde vragen meer hebben dan wel afspraken hebben gemaakt over het beantwoorden van hun nog openstaande vragen.’

Berend Feddes van de Provincie Zuid-Holland beaamt aan het eind van de bijeenkomst dat hij inderdaad een goed beeld heeft gekregen van de stand van zaken. ‘Mijn doel was antwoord te krijgen op een aantal vragen die ik nog had over de uitrol. Dat is redelijk gelukt. De nog ontbrekende details vraag ik binnenkort aan de leveranciers waarmee wij als Provincie in zee gaan.’

De inhoud in

‘Wij gaan concreet de inhoud in’, zo trapte Westerman aan het begin van de dag zijn inleidende presentatie af over het iVRI-traject tot nu toe en de stappen tot de voorziene brede uitrol eind 2017 op straat (met een uitloop naar begin 2018). Het ontwikkelen en testen loopt goed op schema. Tegelijkertijd tonen de cijfers dat van de 795 in Talking Traffic-verband afgesproken iVRI’s, op 27 september nog bijna 45% (definitief) door de wegbeheerders moest worden besteld. Met het beantwoorden van de meest prangende vragen wilde de demodag de eventuele laatst levende aarzelingen helpen wegnemen. De voor de gemeente Groningen aanwezige Terry Albronda toont zich in dat kader ook realist: ‘In een innovatietraject als dit kunnen de zekerheden waarnaar je op zoek bent niet altijd worden gegeven. Ik hoop dat dit geleidelijk wel gebeurt, zodat iedereen met een goed gevoel de overstap kan maken. Wij als gemeente willen er gewoon voor gaan. Met de leveranciers waarmee wij zakendoen, zijn wij goed in gesprek.’

Acties voor wegbeheerders

Westerman sloot zijn inleidende presentatie af met vijf punten waarvoor actie vanuit de wegbeheerders zelf nodig is. Concreet noemde hij het aanpassen van netwerken, het opdracht verstrekken voor de uitrol van aangepaste centrale platforms, het opdracht geven voor de productie van topologiebestanden (exacte vastlegging van geografische kenmerken van een kruispunt), de inspectie van topologietekeningen op straat (inclusief kwaliteitscontrole) en als laatste de afnametesten van geleverde iVRI-aanpassingen.

Tien vragen

Voor het daaropvolgende hoofdbestanddeel van de ochtend waren in de voorbereidingen samen met wegbeheerders tien vragen geselecteerd. Voor de beantwoording namen zes van de zeven leveranciers plaats voor de zaal. Westerman introduceerde iedere vraag, om vervolgens het woord te geven aan de leveranciers. Elk van hen maakte gretig van die gelegenheid gebruik, waar mogelijk ook de interactie met de wegbeheerders aangaand. Voor het in de volle breedte beantwoorden van alle tien vragen bleek de tijd uiteindelijk te kort. Alle vragen en antwoorden komen op korte termijn echter online beschikbaar, zo zegde Westerman toe.

Gezamenlijk optrekken

Op een open markt in een aangrenzende zaal konden wegbeheerders en leveranciers vervolgens uitgebreid met elkaar doorpraten. Marco Schreuder van Rijkswaterstaat: ‘Ik ben blij met de informatie die is gedeeld en met name ook met de eerlijkheid over hoe de marktpartijen de toekomst voor zich zien. Vaak hoor je alleen de hosannaverhalen, maar ik heb nu ook enigszins de achterkant gehoord. Dat heeft mij zeker geholpen; er wordt nog volop in de keten ontwikkeld en in samenspraak met de wegbeheerders zal maatwerk gerealiseerd worden.’

De gemeente Zwolle behoort tot de koplopers in het iVRI-traject. Projectleider Erik Neuteboom: ‘Wij hebben voor 52 VRI’s aanpassingen naar iVRI’s in bestelling en zijn volop bezig. De eerste installaties zijn al bijna klaar.’ De ochtend voldeed aan zijn verwachtingen. ‘Het doel was een eventueel kennisverschil bij wegbeheerders weg te poetsen. Ik denk dat dit goed is gelukt. Zelf wilde ik vooral toetsen of ik qua informatie inderdaad bij was. Maar voor andere aanwezigen denk ik dat in hoofdlijnen keurig is behandeld hoe het proces momenteel loopt.’

Freek van der Valk van leverancier Swarco tenslotte toonde zich verheugd over de massale opkomst vanuit wegbeheerders. ‘Je ziet het bewustzijn toenemen. De vragen en antwoorden van de ochtend helpen voor wederzijdse acceptatie en begrip. Willen wij dit traject een succes maken, zullen wij het gezamenlijk moeten doen. Bijeenkomsten als deze zijn daarin heel zinvol. Samen moeten wij het migratiepad naar de toekomst vinden.’

Demodag Logistiek

Circa 70 belangstellenden uit uiteenlopende sectoren waren ’s middags vervolgens aanwezig op de demodag Logistiek, waar gespreksleider Paul Swaak een nader kijkje in de werkplaats beloofde.

Swaak gaf zelf de aftrap met een korte introductie over Talking Traffic, de concrete kansen en de nog onverkende mogelijkheden aan de horizon. Belangrijke brandstof daarvoor noemde hij het over de volle breedte kunnen en willen delen van publieke en private (logistieke) data. Swaak presenteerde in dat kader het OpenTripModel, dat een gemeenschappelijke taal biedt voor eenvoudige data-uitwisseling tussen verladers, vervoerders, overheden, data- en serviceproviders. Initiatiefnemer Simacan stelt het model als open source voor iedereen beschikbaar. Swaak kon daarbij aankondigen dat het ministerie, Transport en Logistiek Nederland (TLN) en evofenedex via de Stichting Uniforme Transportcode het gebruik van het OpenTripModel gezamenlijk verder gaan uitdragen.

Naar aanleiding van een opmerking uit de zaal over koudwatervrees in de logistiek merkte Swaak op dat hij steeds meer besef ziet dat data delen niet eng hoeft te zijn. ‘Zeker als men daarvoor direct iets terugkrijgt en met name in de relatie overheid - bedrijfsleven.’

Pilot in Utrecht

De demodag schonk vervolgens aandacht aan de Talking Traffic-pilot die op het punt staat te beginnen in de gemeente Utrecht. Projectleider Arjan Bezemer lichtte toe hoe met Albert Heijn en vervoerder St van den Brink afspraken zijn gemaakt over de routes voor het bevoorraden van de winkels in het noordelijk deel van Utrecht. Waar de vrachtwagens nu (ongewenst) dwars door de stad rijden, wil de gemeente graag dat zij de noordelijke randweg gaan gebruiken. Om dit te stimuleren krijgt St van den Brink altijd de laatste verkeersinformatie tot zich en indien het verkeersbeeld het toelaat zoveel als mogelijk prioriteit bij de tot iVRI’s om te bouwen verkeerslichten. Met de pilot wordt op die manier concreet ervaring opgedaan met de werking van iVRI’s in de keten, inzicht verkregen in de effecten en wordt meer duidelijk over de toegevoegde waarde van Talking Traffic voor zowel wegbeheerder als weggebruiker.

Gamechanger?

Bij de transitie naar nieuwe logistiek wil brancheorganisatie TLN graag het voortouw nemen, zo gaf Leander Hepp in zijn presentatie aan. TLN ziet als grote voordelen van Talking Traffic een toenemende efficiency, sneller de steden in en uit, een betere doorstroming – ‘een truck laten optrekken van 0 naar 80 km kost 1 liter brandstof’ - en verbeteren van de verkeersveiligheid. ‘Data delen is hiervoor cruciaal’, aldus Hepp. Via de Stichting Uniforme Transportcode omarmt TLN daarom het OpenTripModel. ‘Data is het nieuwe goud. Onze achterban wil ermee aan de slag. De uitdaging is wel om ook onze kleinere leden te betrekken.’ Als belangrijke randvoorwaarden noemde hij verder het op een juiste manier verwerken van data, het goed organiseren van cybersecurity en het delen van zowel private als publieke data. ‘Als TLN willen wij het delen van data uitdragen bij onze leden. Tegelijkertijd moeten vanuit de overheid ook data terugkomen, bijvoorbeeld over venstertijden, milieuzones, voorkeursroutes, etc. Wij moeten in dit traject gezamenlijk optrekken.’

Slimme, groene economie

Ook bij de laatste spreker tijdens het plenaire deel van de demodag stond het delen van data in de logistiek centraal. Consultant Transport bij Albert Heijn, Janneke Nijsing, betoogde dat Nederland, inclusief de steden steeds meer vastloopt. ‘Wat wij nodig hebben is een slimme, groene economie.’ De klant staat voor Albert Heijn altijd centraal, zo vervolgde zij. Dat vereist echter een brede kijk. ‘Zowel internationaal, nationaal als op stedelijk niveau is data delen nodig.’ Nijsing ging vervolgens dieper in op een tweetal projecten waarbij Albert Heijn is betrokken. Een ervan is de eerder besproken pilot op de noordelijke randweg van Utrecht, de ander ITSLOG. Samen met vervoerder Peter Appel en de regio Amsterdam werkt Albert Heijn hierin aan het real-time informeren van chauffeurs over de beschikbaarheid van los-/laadplaatsen en de beste locatie om eventueel te wachten.

‘Ontwikkelingen kosten veel tijd en vereisen heldere keuzes’, zo sloot Nijsing af. ‘Het is belangrijk dat wij dezelfde stip aan de horizon hebben. Talking Traffic helpt daarbij en verbindt partijen.’

‘Alles begint met mensen’

Voor, tussendoor en na afloop van de plenaire sessies was alle ruimte voor netwerken en konden de deelnemers op een open markt kennismaken met partijen die concrete diensten op basis van data delen aanbieden. ‘Heel eerlijk denk ik dat op bijeenkomsten als vandaag de bilaterale contacten in de pauzes het allerbelangrijkst zijn. Alles begint met mensen die met elkaar praten’, aldus Birgit Hendriks van het in stadsdistributie gespecialiseerde Goederenhubs Nederland. ‘Stadslogistiek kan zeker slimmer, schoner, efficiënter en duurzamer. Daar kunnen wij als marktpartijen zelf veel aan doen, kan de overheid aan bijdragen door een goed lokaal beleid, maar moeten wij ook in de onderlinge uitwisseling iets aan doen. Dat is precies waar het vandaag over gaat.’

Voor Cees Deelen van Havenbedrijf Rotterdam was de demodag Logistiek de eerste kennismaking met Talking Traffic. ‘Ik ben hier om te kijken wat er allemaal speelt en vond in die zin de middag informatief. Zelf zijn wij samen met TLN bezig met een project voor het via de cloud kunnen bepalen van de positie van containertrucks. Op die manier willen wij zichtbaar maken waar in de haven mogelijk wachttijden ontstaan. Een vervoerder kan zijn vrachtwagen desgewenst dan eerst naar een andere containerterminal dirigeren.’

5 oktober 2017