Mobiliteitsprojecten zinvol instrument betere bereikbaarheid

In de vijf drukste regio’s van Nederland (Rotterdam, Haaglanden, Utrecht, Stadsregio Arnhem/Nijmegen en Eindhoven/Den Bosch) konden reizigers van 2008 t/m 2012 een beloning verdienen als zij buiten de spits reden. De belangrijkste doelen van de mobiliteitsprojecten waren het verbeteren van regionale bereikbaarheid en het zorgen voor gedragsverandering bij automobilisten. De evaluatie ging over de projecten: Spitsmijden Haaglanden; SpitsScoren A15 Rotterdam; Slim Prijzen RegioRing Arnhem-Nijmegen; Spitsmijden in Brabant; SpitsVrij Utrecht Oost en Spitsmijden A12 Utrecht.

Mobiliteitsprojecten kunnen kosteneffectief bijdragen aan een gedragsverandering bij weggebruikers. Dat blijkt uit de eindevaluatie van de mobiliteitsprojecten die is uitgevoerd door het adviesbureau Mu Consult. De evaluatie had als doel: nagaan in hoeverre de mobiliteitsprojecten een (blijvende) gedragsverandering hebben opgeleverd, in hoeverre de gedragsverandering heeft bijgedragen tot vermindering van de filedruk en een inschatting te krijgen van de kosteneffectiviteit van dit type projecten.

Dat mobiliteitsprojecten een effectief instrument zijn om gedragsverandering te realiseren blijkt uit een aantal feiten: aan de onderzochte projecten hebben 28.000 weggebruikers meegedaan. Zij gingen tussen de 30 en 60% van hun spitsritten mijden tijdens de deelname aan de projecten. Deze effecten lijken deels blijvend te zijn: na afloop van de projecten blijft een deel van de deelnemers de spits mijden en blijft het weggebruik in de spits lager.

Andere tijdstippen

  • Gedragsverandering leidt vooral tot andere tijdstippen waarop wordt gereisd, andere routes en thuiswerken.
  • Gemiddeld heeft men vier maanden nodig om het gedrag aan te passen.
  • Mobiliteitsprojecten zijn zowel bij tijdelijke als bij structurele bereikbaarheidsproblemen zinvol.

Werkgevers

  • Uit de evaluatie blijkt verder dat er kansen liggen door explicieter samenwerking te zoeken met werkgevers omdat zij voorwaardenscheppende maatregelen zoals flexibele werktijden of mogelijkheden om thuis te werken, kunnen nemen.
  • Uit het project Spitsmijden in Brabant blijkt dat gebruik van gedragsveranderingstechnieken kan leiden tot vergroting van het aantal spitsmijdingen en een blijvend effect na afloop van het project.
  • Ook blijkt het van invloed te zijn om met deelnemers een persoonlijk mijdingsplan te maken en feedback te geven over het gedrag gedurende het project. Dat levert betere resultaten op.